Chuyện Mục: Phật Giáo

8 nguyên tắc xử thế thuận theo tính cách của người đối diện

Trong cuộc sống chúng ta gặp rất nhiều loại người khác nhau, làm thế nào để có thể đối xử thuận theo tính cách của người đối diện mà vẫn có thể khiến cho công việc không bị ảnh hưởng?

Thu phục lòng người thông qua cách nói chuyện, giao tiếp là một trong những cách đối nhân xử thế mà chúng ta nên học tập ở cổ nhân. Dưới đây là 8 nguyên tắc xử thế tùy thuộc vào tính cách của từng người:

“Người có tính khí nóng nảy cương trực thì phải dùng tâm bình khí hòa để thay đổi anh ta”

Người có tính khí nóng nảy đôi khi chỉ vì một việc rất nhỏ bé mà phát hỏa. Nếu như chúng ta không biết nhẫn nhịn với anh ta mà lại cũng bị lôi vào cuộc cãi vã thì chắc chắn sẽ chỉ phí hoài thời gian tranh luận, công việc cũng chẳng thể tiến triển lên được. Bình tâm tĩnh khí mà đối xử thì sẽ khiến cơn nóng giận của anh ta như bị dội một gáo nước lạnh, từ đó có thể kiềm chế tính khí của anh ta.

“Người có cơ mưu thâm trầm thì phải dùng sự thẳng thắn trung trực để yêu cầu anh ta”

Người có cơ mưu thường là kẻ hay tính toán, không chịu thiệt thòi, và cũng không dễ chịu thiệt thòi. Nhược điểm này có thể sẽ khiến cho anh ta dùng những cách mưu lợi trước mắt, bỏ qua chữ tín để đoạt được sự thuận lợi dễ dàng trong công việc. Đó là lợi bất cập hại. Chính vì thế, với người như vậy cần phải uốn nắn anh ta, yêu cầu anh ta dùng sự thẳng thắn mà đối xử với vấn đề, để anh ta dần dần thoát khỏi tâm lý mưu lợi.

“Người dũng mãnh ngang ngược thì dùng phương thức tuần tự tiệm tiến để khuyên bảo anh ta”

Có những việc thật sự cần người dũng mãnh để vượt qua khó khăn trắc trở. Tuy nhiên sự dũng mãnh đó đôi khi lại khiến anh ta bất cẩn, quên mất những chi tiết quan trọng. Công việc này anh ta chưa hoàn thiện đã ngang ngược nhảy sang công việc khác, không chịu nhìn nhận vấn đề. Chính vì vậy, cần biết kiếm chế anh ta theo phương thức tuần tự tiệm tiến, khiến cho năng lực của anh ta không bị phân tán.

Xem thêm: Lòng người như nước trong bát, rót nhẹ thì nước mới trong

“Gặp người hẹp hòi, hãy mở rộng lòng với anh”

Người hẹp hòi thì liều thuốc duy nhất là làm sao có thể làm anh ta cảm động, khiến lòng dạ anh ta rộng lớn hơn. Tất nhiên đó là điều không dễ làm được, nhưng “Nhân chi sơ, tính bổn thiện”, nếu biết cách giúp đỡ anh ta, giáo dục anh ta, thì anh ta sẽ dần dần thay đổi được tâm địa của mình.

“Người hành động hấp tấp thì dùng phương thức lấy tĩnh chế động để tiết chế anh ta”

Người ta có câu “nhanh nhẩu đoảng”, ý rằng hành động hấp tấp thường khiến kết quả công việc chẳng ra sao, lại phải mất công người khác làm lại. Chính vì thế, với người hấp tấp, cần phải tiết chế anh ta trong công việc, khi cần anh ta động thì mới nên để anh ta động, khi không cần anh ta động thì cũng không nên tiết lộ công việc cho anh ta, để tránh anh ta hấp tấp làm hỏng việc.

“Người tài năng thấp kém, thiếu tập trung thì dùng thầy giỏi bạn tốt để cải biến anh ta”

“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, người tài không phải là điều dễ gặp. Muốn có nhiều người tài, thì tốt nhất là hãy đào tạo và nuôi dưỡng người ta, khiến người ta từ chưa biết thành biết, từ chưa giỏi thành giỏi, khéo léo cải biến, nâng cao những điểm tốt đẹp của người ta lên. Từ đó mới có thể khiến cho nhân tài không cạn kiệt.

Xem thêm: Cổ nhân thường có nói ‘tích đức, thất đức,’ vậy đức ấy là gì?

“Người dễ lười biếng, tùy tiện, cam chịu, thì nên nói rõ tính nghiêm trọng của sự việc để anh ta hiểu một cách tường tận”

Lười biếng là một tính xấu của con người, lại thêm tùy tiện cam chịu thì chính là sẽ bỏ bê công việc, không kể gì đến hậu quả. Đó không phải là vô tư lự, mà là vô trách nhiệm. Nếu anh ta không hiểu một cách rõ ràng những hậu quả mà anh ta sẽ gặp phải thì anh ta sẽ không biết cố gắng nỗ lực. Với kiểu người này, điều quan trọng nhất là khởi được tinh thần của anh ta lên.

“Người thích chăm chăm vào mối lợi nhỏ, tư tưởng trì trệ thì dùng chí hướng cao xa để khích lệ anh ta”

Sự phát triển của phương Đông hiện nay có một nhược điểm lớn, đó chính là chỉ ham lợi nhỏ. Vì cái lợi trước mắt mà bỏ qua cái hại môi trường, khai thác cạn kiệt các nguồn tài nguyên, khiến cho thế hệ tương lai bị đặt trong mối họa lớn. Chí hướng cao xa không phải là việc trong năm nay chúng ta tăng được bao nhiều GDP, hay trong vài năm tới chúng ta sẽ có bao nhiêu thành phố. Chí hướng cao xa chính là lòng người an định, xã hội phồn vinh, người người tu đức, chứ không phải là chạy theo căn bệnh thành tích cố hữu khó sửa.

Trên đây chính là 8 nguyên tắc đối nhân xử thế được nêu ra trong thiên “Tu thân”, sách Tuân Tử.

XEM TIẾP: tính cách nguyên tắc